Samenwerken loont

 
30 Sep

Kostprijs: de blinde vlek in de keten?

De Cobouw kopte “Sleutelen aan verdienmodel aannemer.” “Hoe krijg je sociale huurwoningen betaalbaar? Een deel van het antwoord zit in innovatie bij bouwbedrijven.” … “Door te sleutelen aan het verdienmodel van aannemers, wil de Amsterdamse corporatie innovatie van de grond krijgen. De co-makers zijn goed op weg. De kosten zijn 30 procent gedaald, en de klanttevredenheid is gestegen.”

Het verbaast mij dat in een periode waarin nagenoeg elke marktpartij zegt aan ketensamenwerking te doen, het initiatief tot het ‘sleutelen aan het verdienmodel’ bij een opdrachtgever vandaan moet komen. Het feit dat marktpartijen dit niet of nauwelijks op eigen initiatief doen betekent dat:

Steeds vaker is ‘reductie van kostprijs’ een wezenlijke doelstelling van de woningcorporaties. Een voorwaarde om tot een reductie van de kostprijs te komen is dat de marktpartijen hun kostprijs kennen! Ik heb het idee dat minder dan 10% van de in Nederland opererende samenwerkingsverbanden in de woningbouwsector een goed (lees: uitlegbaar en transparant) beeld van de kostprijs van hun eindproduct hebben. De huidige rekenmethodiek is immers gebaseerd op het stapelen van offertes. Elk van de partijen ‘verstopt’ risico’s en marges in die offertes en zet daar vervolgens een opslag op. Het resultaat laten de opdrachtgevers toetsen door bureaus die op basis van zogenaamde normen een oordeel vellen over de vraag of die aanbiedingsprijs ‘marktconform’ is. Dit geeft opdrachtgevers de illusie dat deze marktconforme prijs ‘goed’ is. Zolang de opdrachtgever content is met deze gang van zaken is er bij de marktpartijen weinig tot geen prikkel om zelf te komen tot een andere manier van rekenen.

Kansen

Dit biedt enorme kansen voor marktpartijen die wél de moeite nemen om gezamenlijk te kijken naar hun kostprijs. En dat is best lastig, omdat het oude verdienmodel overboord moet: elke partij in de keten biedt inzicht in netto loonkosten, materiaal en materieel. Betrokken partijen maken hun opslagen voor indirecte kosten en rendement inzichtelijk. Tot slot worden risico’s inzichtelijk gemaakt, zodat ze niet meer in de prijsopbouw ‘verstopt’ zitten.

Een systeem waarin samenwerkende partijen de kostenopbouw van de bedrijfsvoering inzichtelijk hebben én durven te delen met partners en met de opdrachtgever – het nieuwe verdienmodel – leidt tot een systeem waarop daadwerkelijk gestuurd kan worden op de meerwaarde van elk van de partijen.

Als Ymere de co-makers zodanig weet te prikkelen dat de kosten dertig procent lager zijn, terwijl de klanttevredenheid gestegen is, wat zegt dat dan over de rest van de markt? Dit voorbeeld sterkt mij in de overtuiging dat in de woningbouwsector tot op de dag van vandaag (!) een belangrijk deel van de beschikbare middelen door het spreekwoordelijke afvoerputje wordt weggespoeld.

ABC Costing

Tijdens de Expert Workshop van de BIK-Challenge (6 september 2016 bij de Kamer van Koophandel in Amsterdam) ben ik met de 9 deelnemende consortia ingegaan op de volgende punten:

Het 7 stappen plan bestaat uit de volgende componenten:

  1. Projectoverstijgende samenwerking – vaste partners
  2. Specifiek product/dienst (bijv. energiebesparend renoveren, mutatieproces, NoM, ..)
  3. Willen partijen het écht?
  4. ‘Vertalen’ jaarverslag in EIB format
  5. In gesprek over benchmark gegevens (‘wat hebben partijen nodig’?)
  6. Afspraken maken over kostprijs
  7. Doelen stellen over kostprijs reductie

Aan de hand van de gedachte achter Activity Based Costing (zoveel mogelijk toerekenen van kosten aan het bouwproces) en concrete voorbeelden zijn de leden van de consortia tijdens de workshop met elkaar in gesprek gegaan over de openheid en transparantie die nodig zijn om tot berekening van kostprijs te komen. Een belangrijk onderdeel van de totaal propositie die consortia over een paar weken aan de 5 deelnemende woningcorporaties voorleggen, als antwoord op de functionele uitvragen.

Ferry van Wilgenburg

Recente Artikelen

» meer artikelen

Word lid van ons netwerk!

Lees Meer


Twitter